Weegschaal kalibreren met certificaat

Kalibreren is meten hoe ver een weegschaal afwijkt en dat vastleggen in een certificaat. Dat is wat een auditor wil zien, en het is iets anders dan ijken. Wij kalibreren weegschalen en balansen van enkele milligrammen tot 60.000 kg, bij u op locatie of in onze werkplaats - ook als u het instrument ergens anders kocht.

Wat is kalibreren?

Bij een kalibratie legt de monteur testgewichten met een bekende massa op de weegschaal en noteert wat het instrument aanwijst. Het verschil tussen die twee is de afwijking. Dat gebeurt op meerdere punten over het weegbereik, want een weegschaal die bij 1 kg klopt kan bij 30 kg een andere afwijking hebben.

Kalibreren verandert op zichzelf niets aan de weegschaal: het meet en legt vast. Is de afwijking groter dan u toestaat, dan volgt justeren - het instrument bijstellen zodat het weer goed weegt - en daarna meten wij opnieuw. Dat is iets anders dan ijken, de wettelijke keuring voor weegschalen waarmee u in de handel op gewicht afrekent. Het verschil staat uitgebreid in ijken of kalibreren.

Wanneer moet u een weegschaal laten kalibreren?

De wet schrijft kalibreren niet voor, uw kwaliteitssysteem meestal wel. ISO 9001 vraagt dat meetmiddelen waarmee u de kwaliteit van uw product aantoont herleidbaar gekalibreerd zijn; HACCP, GMP, BRC en IFS vragen hetzelfde voor de weegschalen in uw proces. De auditor wil het certificaat zien, en de datum waarop de volgende kalibratie gepland staat.

Los van de vaste termijn is een kalibratie verstandig:

• na een verhuizing of verplaatsing van het instrument;
• nadat het gevallen, gestoten of overbelast is geweest;
• na een reparatie of een vervangen weegcel;
• als uw eigen controlegewicht een afwijking laat zien die groter is dan u heeft vastgelegd;
• voordat u een nieuwe weegschaal in gebruik neemt voor een kritische weging.

Hoe vaak het moet, en hoe u die termijn onderbouwt, staat in hoe vaak moet een weegschaal gekalibreerd worden.

Zo verloopt een kalibratie

1. Aanvraag. U geeft merk, type, weegbereik en afleesbaarheid door, en waar het instrument staat. U krijgt vooraf een prijs.
2. Afspraak. Op locatie, in onze werkplaats, of u stuurt het instrument op. Staan er meer weegschalen op één plek, dan doen wij ze in dezelfde ronde.
3. Voorbereiding. Het instrument en de testgewichten wennen aan de omgeving; de weegschaal wordt waterpas gezet en schoongemaakt waar dat nodig is.
4. Meting. De afwijking op meerdere belastingspunten tot het maximum, de herhaalbaarheid met hetzelfde gewicht, en de excentriciteit: hetzelfde gewicht in de hoeken en in het midden van het plateau.
5. Justeren als het nodig is. Loopt de weegschaal buiten de tolerantie, dan stellen wij hem bij en meten opnieuw. Voor en na komen allebei op het certificaat.
6. Certificaat. U krijgt het certificaat met alle gemeten waarden, de meetonzekerheid en de gebruikte gewichten.

Wat staat er op het kalibratiecertificaat?

Een certificaat waar een auditor iets aan heeft, noemt meer dan "goedgekeurd". Op het onze staan:

• de identificatie van het instrument: merk, type, serienummer, weegbereik en afleesbaarheid, en de plaats waar het staat;
• per belastingspunt het testgewicht, de aanwijzing en de afwijking;
• de herhaalbaarheid en de excentriciteit;
• de meetonzekerheid bij de gemeten waarden;
• de gebruikte testgewichten met hun klasse en hun eigen kalibratie, zodat de meting herleidbaar is;
• de omstandigheden tijdens de meting, de datum en wie er gemeten heeft.

Wat die gegevens betekenen en waar u op let, staat in wat staat er in een kalibratiecertificaat.

Gekalibreerd volgens Euramet cg-18

Wij kalibreren volgens Euramet cg-18, de Europese richtlijn voor het kalibreren van niet-automatische weegwerktuigen. Die richtlijn legt vast welke metingen erbij horen - lineariteit, herhaalbaarheid, excentriciteit - en hoe de meetonzekerheid wordt bepaald. Zo weet u niet alleen hoeveel de weegschaal afwijkt, maar ook hoe zeker die uitspraak is.

Vraagt uw auditor om een certificaat onder accreditatie (ISO/IEC 17025), meld dat dan bij de aanvraag. Dan zeggen wij vooraf wat er in uw geval kan.

Op locatie, in de werkplaats of insturen

Een vloerweegschaal, een palletweegschaal of een weegbrug kalibreren wij waar hij staat. Dat heeft een voordeel dat verder gaat dan gemak: u meet het instrument op zijn eigen ondergrond, met de trillingen, de tocht en de temperatuur die het daar dagelijks heeft. Voor de zware testgewichten hebben wij eigen transport.

Een analysebalans of een fijne precisieweegschaal kalibreren wij liever in de werkplaats, waar de omstandigheden vaststaan. Een tafelweegschaal kan beide kanten op; opsturen of laten ophalen is dan vaak het snelst. Wat in uw geval verstandig is, zeggen wij bij de aanvraag.

Van milligram tot 60.000 kg

Het weegbereik bepaalt welke testgewichten er nodig zijn. Voor een analysebalans die op 0,1 mg afleest zijn dat fijne gewichten in de hoogste klassen; voor een vloerweegschaal van 3.000 kg of een weegbrug zijn het gewichten van honderden kilo's tegelijk. Wij kalibreren het hele bereik, van laboratoriumbalansen tot weegbruggen van 60.000 kg.

Testgewichten kalibreren: Masslab

Een kalibratie is zo goed als de gewichten waarmee gemeten wordt. Onze eigen testgewichten, en die van klanten, kalibreren wij in ons laboratorium Masslab, in de OIML-klassen E2 tot M3. Klanten van Masslab zien hun certificaten, met de meetresultaten en de meetonzekerheid, in het klantportaal op masslab.nl, en plannen daar zelf een ophaalafspraak.

Gebruikt u zelf controlegewichten om tussendoor te controleren, laat die dan in dezelfde ronde meenemen.

Direct gekalibreerd bij een nieuwe weegschaal

Bij 498 uitvoeringen in onze catalogus kunt u een kalibratiecertificaat direct meebestellen; u ziet het bij het product in de tabel met uitvoeringen. De weegschaal komt dan gekalibreerd binnen en uw registratie begint op de dag van levering. Bij vloer-, pallet- en analyseweegschalen kunt u de installatie met kalibratie op locatie ook meteen als dienst meebestellen.

Ook voor weegschalen die u elders kocht

Meten en vastleggen kan bij vrijwel elk instrument, ongeacht merk of leverancier. Justeren kan bij de meeste; bij een geijkt instrument hoort er dan een herijk bij, en die mogen wij doen voor Kern, Adam, Ohaus, Baxtran en Gram. Bij een ander merk zeggen wij vooraf wat er wel en niet kan.

Tussen twee kalibraties: zelf controleren

Een certificaat zegt hoe de weegschaal op die dag woog. Wat er daarna gebeurt, ziet u alleen als u zelf controleert: zet regelmatig een controlegewicht op de weegschaal, ook eens op de rand van het plateau, en noteer wat hij aanwijst. Die lijst laat bij een audit zien dat het instrument tussen twee kalibraties in orde was. Wijkt hij af, kijk dan eerst in waarom wijkt mijn weegschaal af.

Interne justering vervangt geen kalibratie

Veel analyse- en precisiebalansen hebben een ingebouwd justeergewicht: met één druk op de knop, of automatisch bij een temperatuurwisseling, stelt de balans zichzelf bij. Dat is handig en houdt de balans dagelijks scherp, maar het is geen kalibratie. Het interne gewicht is zelf niet herleidbaar gekalibreerd, en het controleert maar één punt van het bereik.

Een kalibratie met externe testgewichten legt vast wat de balans over het hele bereik doet, en controleert tegelijk of de interne justering nog klopt. Voor een audit is dat certificaat wat telt.

Wanneer is een afwijking te groot?

Dat bepaalt u zelf, vanuit wat u weegt. Een certificaat zegt hoe groot de afwijking en de meetonzekerheid zijn; of dat goed genoeg is, hangt af van de tolerantie die uw proces vraagt. Wie een ingrediënt van 5 g op 0,1 g nauwkeurig moet doseren, stelt een andere grens dan wie pallets van een ton controleert. Leg die grens vast in uw kwaliteitssysteem; dan ziet u op het certificaat meteen of het instrument voldoet.

Heeft u nog geen grens bepaald, dan helpt welke nauwkeurigheid en capaciteit heb ik nodig op weg, en denken wij bij de kalibratie mee.

Kalibratie per branche

• Voedingsmiddelen - HACCP, BRC en IFS vragen gekalibreerde weegschalen voor recepturen, vulgewichten en controle op het e-teken.
• Laboratorium en farmacie - GMP en de interne procedures vragen korte termijnen en een certificaat met meetonzekerheid, vaak per balans.
• Productie en logistiek - ISO 9001 vraagt dat vloer-, pallet- en telweegschalen waarmee u levert of inslaat aantoonbaar kloppen.
• Zorg - personen- en babyweegschalen die voor medische beslissingen worden gebruikt, moeten betrouwbaar zijn en blijven.

Welke weegschalen per vak gebruikt worden, staat onder weegschalen per branche.

Na de kalibratie

Het certificaat bewaart u in uw kwaliteitsdossier; samen met uw eigen lijst van tussentijdse controles laat het zien dat het instrument het hele jaar in orde was. Wij helpen u de termijn bepalen en houden bij wanneer de volgende kalibratie aan de beurt is.

Kalibratie aanvragen

Bel +31 345 786 553, mail sales@weegexperts.nl of gebruik het formulier op deze pagina. Handig om bij de hand te hebben:

• merk en type - een foto van het typeplaatje is genoeg;
• het serienummer en het weegbereik;
• of er een M-teken op staat;
• wat u eraan merkt, of wat u nodig heeft;
• waar het instrument staat, en of het verplaatst kan worden.

Dan zeggen wij wat er kan, wat het kost en wanneer het past. Kalibratie hoort vaak samen met onderhoud; het hele overzicht staat onder weegschaal service.

Veelgestelde vragen over kalibreren

Is kalibreren wettelijk verplicht?

Nee. De wet vraagt ijken als u in de handel op gewicht afrekent; kalibreren vraagt uw kwaliteitssysteem, zoals ISO 9001, HACCP, GMP, BRC of IFS. In de praktijk wil de auditor een geldig certificaat zien.

Is kalibreren hetzelfde als ijken?

Nee. Kalibreren legt vast hoeveel een weegschaal afwijkt. IJken is een wettelijke keuring die nodig is als u op gewicht afrekent. Een gekalibreerde weegschaal mag daarom niet zonder meer in de handel gebruikt worden.

Hoe vaak moet ik laten kalibreren?

Dat bepaalt uw eigen kwaliteitssysteem, niet de wet. Eens per jaar is een gebruikelijke start; bij zwaar gebruik, een onrustige omgeving of kritische wegingen vaker.

Wat gebeurt er als mijn weegschaal te veel afwijkt?

Dan justeren wij hem en meten opnieuw; de waarden van voor en na komen allebei op het certificaat. Is er meer aan de hand, zoals een beschadigde weegcel, dan melden wij dat eerst met een prijs erbij, en beslist u.

Moet de weegschaal naar jullie toe?

Niet per se. Vloer-, pallet- en weegbrugweegschalen kalibreren wij op locatie; fijne balansen liever in de werkplaats. Opsturen of laten ophalen kan ook.

Wat kost een kalibratie?

Dat hangt af van het weegbereik, het aantal meetpunten, waar het instrument staat en hoeveel weegschalen er in dezelfde ronde meegaan. U krijgt de prijs vooraf.

Kan ik een nieuwe weegschaal gekalibreerd laten leveren?

Ja, bij 498 uitvoeringen in onze catalogus. U kiest het kalibratiecertificaat bij het product; de weegschaal komt dan gekalibreerd binnen.

Kalibreren jullie ook weegschalen van een ander merk?

Ja. Meten en vastleggen kan bij vrijwel elk instrument. Wat er daarna aan bijstellen of opnieuw stempelen kan, hangt van het merk af; dat zeggen wij vooraf.

Kalibreren jullie ook testgewichten?

Ja, in ons laboratorium Masslab, in de OIML-klassen E2 tot M3. De certificaten staan daarna in het Masslab-klantportaal.