Hoe vaak moet een weegschaal gekalibreerd worden?

Leestijd: ± 4 minuten

De vraag die wij het vaakst krijgen, en het eerlijke antwoord is: dat hangt ervan af. Dit is waarvan.

Wie bepaalt hoe vaak een weegschaal gekalibreerd moet worden?

Niet de wet maar uw eigen kwaliteitssysteem bepaalt hoe vaak een weegschaal gekalibreerd wordt. De Metrologiewet eist dat een geijkt instrument blijft voldoen, maar noemt geen termijn; en voor een niet-geijkte weegschaal is er helemaal geen wettelijke eis. De termijn komt uit uw eigen kwaliteitssysteem: ISO 9001 vraagt dat meetmiddelen met vastgestelde tussenpozen gekalibreerd worden, HACCP, GMP, BRC en IFS vragen hetzelfde. Hoe lang die tussenpoos is, legt u zelf vast, en de auditor beoordeelt of dat redelijk is.

Waarvan hangt de kalibratietermijn van een weegschaal af?

Een redelijke kalibratietermijn hangt af van hoe kritisch de weging is, hoe zwaar het gebruik is, de omgeving en wat de vorige kalibraties lieten zien; eens per jaar is de gebruikelijke start.

Hoe kritisch de weging is. Een dosering in een apotheek of een receptuur waar een procent verschil een partij afkeurt, vraagt vaker dan een controle bij ontvangst.
Hoe zwaar het gebruik is. Een vloerweegschaal waar dagelijks heftrucks overheen rijden verloopt sneller dan een balans in een rustig laboratorium.
De omgeving. Temperatuurschommelingen, trillingen, vocht en stof versnellen het verlopen.
Wat de vorige kalibraties lieten zien. Bleef de afwijking twee keer achter elkaar ver binnen de grens, dan kan de termijn omhoog; zat hij er dichtbij, dan omlaag.

Eens per jaar is de gebruikelijke start. Daarna past u de termijn aan op wat u meet.

Hoe controleert u een weegschaal zelf tussen twee kalibraties?

Tussen twee kalibraties controleert u de weegschaal zelf met een controlegewicht; een kalibratie is een momentopname. Daartussen controleert u zelf, elke dag, week of maand:

Zet een controlegewicht in de juiste OIML-klasse op de weegschaal.
Noteer wat hij aanwijst.
Laat eerder kalibreren en zo nodig justeren als dat meer afwijkt dan u hebt vastgelegd.

Met die lijst laat u de auditor ook zien dat de weegschaal tussen twee kalibraties in orde was. Welk gewicht daarbij hoort staat onder OIML-klassen uitgelegd.

Wanneer moet een weegschaal eerder gekalibreerd worden?

Een weegschaal moet eerder gekalibreerd worden na een verhuizing of verplaatsing van de weegschaal, na een val of stoot, na een reparatie, bij een nieuwe gebruiker die iets vreemds ziet, en altijd als de eigen controle een afwijking laat zien. Zit die afwijking in de weegschaal of in de opstelling? Dat scheelt een servicebeurt: loop eerst na waarom een weegschaal afwijkt. Bij een geijkt instrument komt daar het wettelijke moment bij: na werk aan de weegtechniek of een verbroken zegel is een herijk verplicht.

Hoe wij het doen

Wij kalibreren met certificaat op locatie of in onze werkplaats, en houden voor u bij wanneer de volgende beurt is. Wilt u meerdere weegschalen in een ronde, dan plannen wij die samen. Bij een nieuwe weegschaal levert een certificaat bij aflevering het beginpunt van uw registratie.

Moet de weegschaal niet gekalibreerd maar wettelijk gekeurd worden, zie weegschaal laten keuren.

Veelgestelde vragen

Is jaarlijks kalibreren verplicht?

Niet door de wet. Wel door de meeste kwaliteitssystemen, die een vastgestelde termijn vragen; een jaar is daarbij de gebruikelijke keuze.

Hoe vaak moet een analysebalans gekalibreerd worden?

Meestal jaarlijks door ons, met een dagelijkse of wekelijkse eigen controle met een E2- of F1-gewicht, en de interne justering na elke temperatuurverandering.

Kan ik de termijn verlengen?

Ja, als opeenvolgende kalibraties laten zien dat de weegschaal stabiel is en uw kwaliteitssysteem dat toestaat. Leg de onderbouwing vast voor de auditor.

Wat als de weegschaal bij de kalibratie te veel afwijkt?

Dan justeren wij hem en meten opnieuw; beide waarden komen op het certificaat. Bij een geijkte weegschaal stempelen wij hem daarna opnieuw.