Wat is een geijkte weegschaal? Het M-teken uitgelegd
Een geijkte weegschaal is een weeginstrument dat is goedgekeurd voor wettelijk gebruik en dat laat zien met een merkteken op het typeplaatje. Dit is wat dat plaatje u vertelt.
Het M-teken
Naast het CE-teken staat een hoofdletter M in een rechthoek, met daarbij de laatste twee cijfers van het jaar waarin de conformiteit is vastgesteld en het viercijferige nummer van de aangemelde instantie die daarop toeziet. Samen zeggen ze: dit instrument voldoet aan richtlijn 2014/31/EU voor niet-automatische weeginstrumenten en mag gebruikt worden voor de toepassingen die de wet noemt. Zonder dat teken is een weegschaal een gewoon meetinstrument, hoe goed hij ook is.
De nauwkeurigheidsklasse
Een Romeins cijfer in een ovaal: I, II, III of IIII. Klasse I is de speciale klasse van de analysebalans, klasse II de fijne klasse van de precisiebalans, klasse III de middelklasse van winkel-, tafel-, vloer- en palletweegschalen, en klasse IIII de gewone klasse voor grof werk zoals zand en grind. De klasse zegt niets over de kwaliteit maar over de verhouding tussen bereik en ijkwaarde. Zie OIML-klassen uitgelegd.
Max, Min, e en d
Max is het grootste gewicht dat het instrument mag wegen. Min is het kleinste gewicht waarvoor de weging nog geldig is: in klasse III twintig keer de ijkwaarde. Daaronder mag u niet afrekenen. e is de ijkwaarde, de stap waarin de wettelijke tolerantie wordt uitgedrukt; d is de afleesbaarheid, de stap die het display toont. Bij een klasse III-weegschaal zijn e en d meestal gelijk. Bij een geijkte laboratoriumbalans is d vaak tien keer fijner dan e: het display toont 0,1 mg, maar de wet rekent met 1 mg. Het aantal ijkwaarden in het bereik, Max gedeeld door e, bepaalt de klasse.
De tolerantie
Een geijkt instrument mag afwijken, maar niet meer dan de wet toestaat. In gebruik is dat voor klasse III een ijkwaarde tot 500 e, twee ijkwaarden tot 2.000 e en drie daarboven. Een winkelweegschaal van 15 kg met e = 5 g mag dus tot 10 kg twee stappen van 5 gram afwijken. Bij de eerste keuring is de toegestane afwijking de helft daarvan.
De zegels
Over de schroeven van de behuizing en over de toegang tot het justeermenu zit een zegel: een sticker of loodje dat breekt als het verwijderd wordt. Dat zegel garandeert dat er sinds de keuring niets aan de weegtechniek is veranderd. Is het verbroken, dan is de ijk ongeldig en moet het instrument opnieuw gekeurd worden. Dat is wat wij doen bij een herijk.
Wanneer u er een nodig hebt
Verkoop per gewicht, het berekenen van tarieven en heffingen, patiënten wegen, geneesmiddelen bereiden, analyses in een medisch of farmaceutisch laboratorium, en het bepalen van het gewicht op een voorverpakking. Alle weegschalen die geijkt geleverd kunnen worden staan onder geijkte weegschalen. Meer over de wet in Nederland onder de Metrologiewet en uw weegschaal.
Veelgestelde vragen
Mijn weegschaal heeft een CE-teken. Is hij dan geijkt?
Nee. Het CE-teken zegt dat het apparaat elektrisch veilig is en aan de Europese productregels voldoet. Geijkt is hij pas met de M in een rechthoek ernaast.
Wat betekent klasse III op mijn weegschaal?
De middelklasse, bedoeld voor handel en industrie: tussen de 500 en 10.000 ijkwaarden in het bereik, met een ijkwaarde vanaf 0,1 gram. Vrijwel alle winkel-, tafel- en vloerweegschalen zijn klasse III.
Mag ik onder Min wegen?
Het instrument wijst wel iets aan, maar de weging is daar niet geldig voor wettelijk gebruik. Weegt u regelmatig kleine hoeveelheden, kies dan een weegschaal met een kleinere ijkwaarde.
Hoe weet ik of een model geijkt kán worden?
Alleen een model met een EU-typegoedkeuring kan geijkt worden. In onze winkel staat dat bij elke uitvoering; bij Ohaus en Kern zit de M ook in de typeaanduiding.